Yol ve site içi aydınlatma: Direk yüksekliği, aralığı ve dizilimi
Kaç metre direk, kaç metrede bir? Yaya alanlarında hedef lux değerleri, direk aralığı için pratik kural ve doğru dizilim.
Site içi yollar, fabrika sahaları ve otopark girişlerinde iyi bir aydınlatma hem güvenlik hem de tesisin görünümü için önemlidir. Sonucu armatürün gücü kadar direklerin yüksekliği, aralığı ve dizilimi belirler. Yol aydınlatmasında referans standart TS EN 13201'dir.
Ne kadar ışık gerekir?
Yaya ağırlıklı ve düşük hızlı alanlar için standart P1'den P6'ya kadar sınıflar tanımlar. Her sınıf için zeminde sağlanması gereken ortalama ve en düşük aydınlık seviyesi bellidir:
| Sınıf | Ortalama aydınlık | En düşük aydınlık |
|---|---|---|
| P1 | 15 lux | 3 lux |
| P2 | 10 lux | 2 lux |
| P3 | 7,5 lux | 1,5 lux |
| P4 | 5 lux | 1 lux |
| P5 | 3 lux | 0,6 lux |
| P6 | 2 lux | 0,4 lux |
Kaynak: TS EN 13201-2, P sınıfları.
Hangi sınıfın seçileceği trafik yoğunluğuna, yaya hareketine ve alanın güvenlik ihtiyacına göre belirlenir. Araç trafiğinin ağırlıklı olduğu yollarda ise aydınlık yerine yol yüzeyinin parıltısını esas alan M sınıfları kullanılır.
Direk aralığı: pratik kural
Ön tasarımda direk aralığı genellikle direk yüksekliğinin 3 ile 4,5 katı arasında alınır. Örneğin 6 m direkte 18–27 m, 8 m direkte 24–36 m aralık sık kullanılan değerlerdir. Kesin aralık armatürün ışık dağılımına, gücüne ve hedeflenen sınıfa göre aydınlatma hesabıyla belirlenir.
Tek taraflı, zikzak mı, karşılıklı mı?
- Tek taraflı: Yol genişliği direk yüksekliğine eşit ya da daha azsa yeterlidir. Site içi dar yollar için en ekonomik çözümdür.
- Zikzak: Yol genişliği direk yüksekliğinin 1–1,5 katı arasındaysa direkler iki tarafa sırayla yerleştirilir; düzgünlük, direk boyunu artırmadan iyileşir.
- Karşılıklı: Yol, direk yüksekliğinin 1,5 katından genişse direkler iki tarafa karşılıklı dizilir.
Armatür seçerken
Dış mekânda armatürün sudan, tozdan ve darbeden korunması belirleyicidir. FORGE yol armatürümüz IP66 / IK09 koruma sınıfında, 60–240 W güç ve 30.000 lm'ye kadar ışıkla sunulur. -40 °C ile +55 °C arasında çalışır; DALI ve 1-10V dimmer seçenekleriyle gece geç saatlerde ışığı kısmaya imkân verir. Geniş sahalar ve cepheler için VECTOR projektörlerimiz de değerlendirilebilir.
Yolunuzun genişliğini, direk yüksekliğini ve uzunluğunu iletin; size uygun armatür gücünü ve direk aralığını birlikte hesaplayalım.
